Balkanstraat 7
B-1180 Brussel
tel: 32- (0)2-347 66 76
fax: 32-(0)2-344 43 04
e-mail: rogerkockaerts@hotmail.com

Geboren in 1931 te Wilsele, België;
1956 - autodidacte studie fotografie ;
1973 - autodidacte studie informatica: eerste geometrische structuren ;
1980 - autodidacte studie fotoconservering;
1985 - eerste publicaties over fotoconserveringstechnieken;
1989 - creatie van Permadocument - pH7;
1992 - eerste platinaprints;
1994 - professor conservatie & restauratie fotografie aan Hogeschool Antwerpen;
1998 - creatie van exporuimte "Atelier pH7"

Rejected Images, 2005

Roger Kockaerts die zich in een vroeger leven wel eens Coqart durfde noemen verraste ons wederom deze week. Hij is dé Belgische specialist van de wondere wereld van de conservatie en restauratie van al wat met fotografie te maken heeft. Geef hem een Misonne, Alexandre, Magritte of Braekman in zijn handen en hij identificeert, determineert de print en legt uit hoe hij ze restaureerde en jij ze moet conserveren. Nu toonde hij ons tijdens een gastcollege aan de Brusselse universiteit fascinerende anonieme portretten afgedrukt op platina-palladium.

D1D2D3D4D5

 

D6D7 D8D9D10D11

 

D12D13D14D15

"Detournement" series, 650 Euros each

Het zijn afdrukken van gevonden glasplaten die hij verleden jaar - op een zonnige morgen - tussen andere glasscherven zag schitteren in een houten kistje op een sluikgestort vuilnishoopje in Brussel. Eerst was hij aangetrokken door hun staat van verval en de mogelijkheid dit rustig te kunnen bestuderen, later kreeg hij de idee ze te recycleren. Hij werd getroffen door hun esthetische waarde en hij nam de voorbije maanden het initiatief ze af te drukken door middel van het platinotypieprocédé om de nadruk te leggen op de paradoxale band tussen veroordeling en sublimatie.

Kockaerts bewijst wederom door deze coup-de-foudre photographique dat de omschrijving van het medium fotografie als frottage zich uit in de theorie dat fotografie - juist door haar realisme - het meest intrinsieke surrealistisch medium is van alle kunsten. Fotografie is uniek als medium omdat het erin geslaagd is te flirten met de realiteitsgebonden gevoelswereld. Deze objets trouvés zijn nu een grondstof voor de meester-printer Kockaerts geworden. Zijn actie is een witwassen van door de oorspronkelijke maker of eigenaar niet langer aanvaarde foto's. Dit is een duivelse bedrijvigheid in het vagevuur van de donkere kamer dat hij verworpen foto's nu binnen het rijk van de 7de hemel van de kunsten binnenbracht in fluwelen beeldtonen met dit heerlijk procédé op luxepapier. Het platinotypieprocédé is toch één van de meest geprezen procédé's uit de fotogeschiedenis, indien je bedenkt dat boeiende fotografen als Irving Penn en Robert Mapplethorpe dit bezigden voor hun meest significante beelden.

"Haantjeskunst" - werf 1swf

http://www.photoq.nl

Johan Swinnen, december 2005

 

« Détournement »: een conceptueel project

Een verzameling historische glasplaten van anonieme auteurs, verworpen door hun originele makers en /of eigenaars wegens hun staat van verval, wordt gerecycleerd door ze op een luxepapier af te drukken met het platina-palladiumprocédé.

Het artistiek concept beoogt de objecten in kwestie te doen afwijken van hun originele betekenis door gebruikmaking van het surrealistisch karakter van de beschadigingen en in combinatie met hun sofistische voorstelling en zo de gelegenheid te scheppen van een nieuw bestaan als kunstobject.

De glasplaten van verschillende afmetingen, soms gebarsten of gebroken, zijn zeer aangetast door afbraakfenomenen zoals hoge vochtigheid, warmte of diverse mechanische en chemische beschadiging waarvan de oorzaak onbekend blijft. Alhoewel hun slechte staat geen ware restauratiebehandeling toelaat, blijven ze nochthans belangrijke studieobjecten in verband met conservatie-restauratie.

De opnamen vertonen hoofdzakelijk anonieme personen of groepen van personen hetgeen een hoge tolerantie van de respectieve onderwerpen ten opzichte van hun voorstellingswijze in de eindprint toelaat.

Het gebruikte drukprocédé, de platina-palladiumdruk, gekend zijnde als één van de meest boeiende uit de fotogeschiedenis, dank zij zijn uitgebreid grijswaardebereik en zijn voorbeeldige stabiliteit, staat diametraal in oppositie tegenover de vergevorderde staat van verval van de platen wat een compleet verschillende context opwekt.

Men kan aannemen dat in zijn artistiek concept ons afwijkingsproces in eindanalyse in feite niet ver verwijderd is van een gesublimeerde restauratiemethode van de beeldnhoud van de verworpen glasplaten.

Roger Kockaerts, december 2005.

Voornaamste tentoonstellingen

2005 Privé: Atelier pH7, Brussel: "Cappadocia", platina-palladiumprints

2004: Privé: Atelier pH7, Brussel: "Tattoo & Co", platina-palladiumprints

2003: P Atelier pH7, Brussel: "Souvenirs uit Turkije", platina-palladiumprints

2002: Groep: Atelier pH7, Brussel, "11 internationale Pt-Pd fotografen"

2000: P: kunstgalerie "La Réserve", Knokke-Heist (B), platina-palladiumprints
Atelier pH7, Brussel (B), composiete beelden & computergrafiek

1999: P: Atelier pH7, Brussel, "40 jaren fotografische experimenten".

1998: P: Atelier pH7, Brussel, "Anadolu - Türkiye" 1992-1997, platinaprints.

1997: P - Galerie V.U.B.,"Landschappen en composiete beeldenuit Anatolië, platinaprints, Brussel P - Eklisia, Gümüslük, TR - residentie en expoproject
Groep - Fotofestival Naarden, "Edele procédés", Naarden, NL.

1996: P - Galerie Triglyphe, "Archeologische vindplaatsen in Anatolië", Brussel

1995: G - "Platinum" , American Cultural Center, Brussel.
P - Fotofestival Naarden, (NL)

1994: P - Academiegalerie, NHISK-KASKA, Antwerpen (B).
G: SIRP 94: Salon International de la Recherche Photographique, Royan, (F).

1993: P - Academiegalerie, Academie Schone Kunsten, Hasselt(B).

1992: P - Run Art Gallery, Brussel.

1991: G - "La photographie créative belge dans les années '50", Musée d'art moderne de la ville de Paris, (F)

1990: G - Images inventées, Galerie Contretype, Bruxelles.

1989: G - Verbeelding, Provinciaal Museum, Hasselt.

1987: G - Photographie & Université - Université Libre de Bruxelles.

1986: G - Bonnenfantenmuseum, Maastricht, (NL).
G - Festival d'art contemporain, La Rochelle, (F).

1985: G - 150 ans ULB, Université Libre de Bruxelles.

1984: P - Galerie Private Collection, Brussel.

enz... tot 1956

Roger Kockaerts (inleiding door Anne Wouters, kunsthistorica)

Mensen die experimenteren, op zoek gaan naar nieuwe dingen terwijl ze in hun werk een eenheid van stijl behouden en doorheen hun hele oeuvre een onweerstaanbare persoonlijkheid tentoon spreiden, genieten mijn grootste waardering. Roger Kockaerts is zo iemand. U zal er zich rekenschap van kunnen geven bij deze korte evocatie van een welgevulde carrière.

Roger Kockaerts werd in Wilsele geboren in 1931. Hij maakte zijn eerste foto's in 1956. Dat was de bloeiperiode van de "Subjectieve Fotografie", die vanuit Duitsland heel Europa overspoelde en in België belangrijke vertegenwoordigers telde. Het was een tijd van hoop en heropleving.

Alle aandacht was gericht op de technische, optische en chemische mogelijkheden als essentiële kenmerken van het medium om de werkelijkheid te exploreren en om te vormen tot beelden die dikwijls de abstractie benaderde. Roger begaf zich resoluut in deze richting. Hij wijdde zich weldra volledig aan vegetale vormen en rotsformaties en verkende er de structuur van tot in het jaar 1970.

Gedurende al die jaren creëerde hij een oeuvre van abstracte signatuur, geconcentreerd op de alomtegenwoordige materie, op de vorm en op wat een onderwerp kan oproepen wanneer het getransformeerd wordt door een strakke omkadering, door een schaalverandering of door het uit zijn context te lichten.

Dikwijls doemt temidden van die minerale structuren een toespeling tot de menselijke figuur op. Deze merkwaardige visie van de jaren 1950, die bijna vier decennia lang onafgebroken verder evolueerde, verloochent de invloed van de Amerikaanse westkustfotografen niet.

Zijn "landschappen" uit Anatolië, gerealiseerd in 1992 zijn geconcentreerd op het minerale en het vegetale. De horizontlijn is verdwenen. Het zijn boven alles exploraties en transmutaties van geïsoleerde elementen uit het landschap.

De materie wordt hier verrijkt door de platina/palladiumprint: het matte en weelderige karakter ervan verfijnt de verschillende texturen en het uitgstrekte grijsgamma.

Keren we terug tot de biografie. In 1973 ontdekt en apprecieert Roger een uitermate uitdagend werktuig, de computer. Hij is erdoor gebeten en begint te zoeken, te exploreren, te spelen en te concretiseren. In 1974 vertaalt hij zijn fascinatie voor vegetale en minerale structuren met behulp van zelfgeschreven programma's, gebaseerd op aleatorische groeischema's.

Voorloper en bijna pionier in deze beginperiode van de informatica (ik spreek hier van een soort prehistorie: het tijdperk voor de PC ...), vervolgt hij deze zoektocht tot in de jaren '80. Dat resulteert in de dyptieken, telkens samengesteld uit een foto (soms speciaal hiervoor gecreëerd; soms een vroegere opname) en een computergrafiek.

Wijlen kunstcriticus Jacques Meuris heeft, in een van zijn pertinente artikels, de adequate benaming "poëtisch-conceptuele werken" voorgesteld. En inderdaad, wanneer u zich de tijd gunt om deze werken te ontcijferen, zult u ongetwijfeld boeiende verbanden ontdekken tussen de twee delen van deze dyptieken.

Formele verbanden allicht en ook poëtische, humoristische en zelfs ironische verbanden. Ze roepen, onder andere, sociologische en filosofische bedenkingen op die echter altijd luchtig blijven, nooit bedrukkend.

Onze fotograaf, die ondanks zijn zin voor "avontuur", vooral interesse heeft voor de fotografische essentie, haar mogelijkheden en voor de fotografische intentie, keert in 1986 terug naar de "straight photography" en naar het landschap dat hij in feite nooit verlaten heeft. Signaleren we hier dat hij de enige Belg was die, in 1975, door Bill Brandt weerhouden werd om deel te nemen aan de fameuze tentoonstelling "The Land", rond het thema van het twintigste-eeuwse fotografische landschap.

In 1991 deed hij zijn eerste ervaringen op met het platina/palladiumprocédé waarover ik reeds sprak. Het platinaprocédé was sinds de Tweede Wereldoorlog van de markt verdwenen, maar komt opnieuw op in de Verenigde Staten. De stabiliteit en de houdbaarheid ervan zijn zonder weerga. Een ware buitenkans voor Roger, specialist in conservatie en restauratie van foto's, omdat het procédé de beelden een aanvullende dimensie geeft.

Met het platina/palladiumprocédé realiseerde hij ook de "composiete" beelden. Voor Kockaerts vormden ze een nieuwe uitdaging. De beelden zijn integraal bij de opname gevisualiseerd en gecomponeerd, zonder verdere assemblage of tussenkomst bij het afdrukken.

Ook hier valt het relatiespel op tussen de verschillende beelden. Ze kunen bekeken worden als een quasi abstrakte mozaïek. Maar we kunen ook het woord laten aan de materie en aan de tussen elkaar dialogerende lichteffecten. Deze reeks werken geeft rekenschap van een constante in het oeuvre van Roger Kockaerts, met name de fragmentatie.

Fragmentatie in het beeld zelf, dat een element uit een geheel isoleert of in het composiete aspect van de werken. Deze notie laat de toeschouwer vaak toe om verder te gaan dan het reële, om zijn verbeelding de vrije teugel te laten, en tenslotte een nieuwe blik te werpen op het reële dat hem omringt.

Een andere constante is de sensualiteit, het tactiele karakter van de materie. Bij het binnenkomen doorliep u een sas met een vijftal foto's die een soort van initiatie weergeven. Zij vormen een eerbetoon aan Edward Weston.

Deze foto's werden genomen op Point Lobos, op de plek waar het as van deze Amerikaanse grootmeester door zijn zoons werd uitgestrooid.

Een sacraal geladen plek.

Een oord dat Roger Kockaerts benaderde door af te dalen tot op de grond, alsof hij in zichzelf afdaalde. De blik werd intiem, ietwat afgezonderd in zichzelf.

Het zijn kalme beelden die door hun subtiele en majestatische sensualiteit en de verhouding tot het menselijk lichaam, mijns inziens, doen denken aan Weston. Ik nodig U uit om dat voor uzelf te ontdekken.

Anne Wouters
october 1994.