Dit jaar bestaat de fotografie precies 170 jaar. En hoewel fotografen tegenwoordig grotendeels digitaal werken, puilen onze archieven uit van de oude foto's. Om deze goed te bewaren voor de toekomst is een goede kennis van de predigitale technieken erg belangrijk. In het boek 'De kunst van het fotoarchief - 170 jaar fotografie en erfgoed' bieden fotograaf Roger Kockaerts en kunsthistoricus Johan Swinnen (Vrije Universiteit Brussel) de lezer een overzicht van de diverse beeldvormen en toepassingen die de fotografie gedurende haar 170-jarig bestaan heeft gekend. Het maakt de lezer wegwijs in de verschillende fotografische procedés, van de daguerreotypie in 1839 tot de digitale fotografie vandaag.

'De kunst van het fotoarchief' is een interessant hand-, lees-, kijk- en werkboek bij de invulling van beheers- en bestuursfuncties, voor erfgoedwerkers, voor conservators, voor docenten en studenten fotografie. Maar ook voor iedereen die van fotografie houdt en eindelijk werk wil maken van het zorgzaam ordenen van de familiealbums en de talloze foto’s die ongeordend bewaard zitten in de schoendozen.

'De kunst van het fotoarchief' van Roger Kockaerts en Johan Swinnen telt 480 pagina's en wordt uitgegeven door UPA Editions. ISBN: 978-90-5487-540-6, prijs: 39,95 euro.

 

recensie in Knack
De kunst van het fotoarchief
LEZEN
Roger Kockaerts & Johan Swinnen
De kunst van het fotoarchief.

Dit boek is een uitdaging. In het tijdperk van de digitale fotografie vergt het moed om een boek te publiceren dat zowat alle technieken van de analoge fotografie omvat. Om alle misverstanden op te ruimen : het gaat niet om een handleiding die de camera en zijn werking uitlegt maar om het begrijpen van alles wat met fotoprocédés te maken heeft. Van Daguerrotypie tot het voor kort populaire PE-papier, van alle chemische elementen die tot het ontwikkelen van foto's leiden, van alle manieren om foto's te presenteren. Kortom het hele duistere gedoe dat de hedendaagse digitalist aan zijn laars lapt. Waarom is het dan nodig om daar vandaag op terug te komen. Roger Kockaerts (Wilsele, 1931) heeft zich, als fotograaf en ingenieur, al jaren gespecialiseerd in het praktisch bestuderen van het conserveren en restaureren van foto's. Hij heeft een exclusieve ervaring in de materie opgebouwd die hij doorgaf aan zijn studenten van de V.U.B. en de Artesis hogeschool in Antwerpen. Het bewaren, stockeren en onderhouden van het fotografisch erfgoed is de drijfveer van zijn onderzoek en dat is vandaag actueler dan ooit. Fotografie is in de musea lang een ondergeschoven kindje geweest waar nooit met de nodige zorg werd mee omgesprongen. Zelfs in gespecialiseerde instellingen en in archieven wist men niet hoe zorgvuldig men die papieren beelden moest koesteren. Kockaerts is de klokkenluider geworden door zijn bezeten manier om aandacht op te eisen voor de fragiliteit van oude en nieuwe foto's. Gelukkig is er de laatste jaren een bewustzijn gegroeid en hebben zijn vroegere studenten begrepen dat restauratie en conservatie fundamenteel zijn voor de toekomst van de archieven.
Dit boek is uiteraard een uiterst nuttige handleiding voor docenten en studenten fotografie, ook voor museumcuratoren en erfgoedconsulenten. Maar de gewone fotograaf, zowel professioneel als amateur kan er heel wat van opsteken. Het is en blijft.sowieso boeiend om de geschiedenis en het gebruik van papiersoorten en chemicaliën van het begin van de fotografie tot nu in een andere context te percipiëren want die kennis is onverbrekelijk verbonden aan het bekijken van foto's. Wanneer men zich bijvoorbeeld de vraag stelt waarom bij sommige foto's de zwart en wittonen duidelijker te zien zijn dan bij anderen is het nuttig te weten dat barietpapier andere resultaten geeft dan het meer courante PE-papier. Het is natuurlijk een detail.maar het fotografisch resultaat doet ertoe. Vragen bij een oude foto uit albums of een Daguerrotypie worden op een heldere manier in dit boek opgelost. Johan Swinnen duidt in zijn inleiding op een filosofische manier de geschiedenis van de fotografie die ook onontbeerlijk is om het corpus van het boek beter te begrijpen;.
Ludo Bekkers
Roger Kockaerts & Johan Swinnen, De kunst van het fotoarchief, 170 jaar fotografie en erfgoed, University Press Antwerp, Brussel 2009, 479 blz. 39,95 euro.
ISBN 978 90 5487 540 6

door Redactie Knack | 7 december 2009