OROTYPIEËN

De orotypie, een alternatief fotografisch procédé, afgeleid van de historische "orotone " word door Roger Kockaerts geëxperimenteerd sinds 1968.

Roger Kockaerts, 1968

Vandaag profileert dit procédé zich perfect in de beweging van de alternatieve fotografie, op gang gebracht door de digitale revolutie. In zijn betrachting naar hoogkwaliteit beelden, gekoppeld aan een stabiliteit zonder weerga van de meeste historische procédés heeft de alternatieve fotografie een enorme impact op de wereld van de kunstfotografie.

In deze optiek ontaarde Roger Kockaerts zijn experimenten uit de jaren 1960 en past deze toe op reeksen beelden waarin de gouden toon een surrealistische sfeer creëert.

De orotone

In het begin van de 20ste eeuw bestond een orotone print uit een positief zilverbeeld op glas voorzien van een backing met een gouden medium, geïsoleerd in een houten kader. Onder een specifieke verlichting glinstert de orotone als een object uit masief goud.

Edward Curtis, orotone, rond 1905

 

Het orotone procédé (goldtone, Curt-Tone, dorotone) werd nooit volledig gedocumenteerd in het verleden. Verschillende Amerikaanse fotografen (Edward Curtis, Norman Edson, Arhur Pillsbury) gebruikten de orotone in hun werk tussen 1900 en 1920.

Edward S. Curtis [1]  (1868-1952) gebruikte de orotone vooral voor een reeks portretten van Noord -Amerikaanse indianen.
Curtis [2] beschreef zijn orotonen vooral vanuit een esthetisch dan een technisch oogpunt.

Edward Curtis, orotonen, North American indians , rond 1910

In een publicitaire brochure [3]  van 1903 beschrijft men dat de backing bestond uit een combinatie van bananenolie en bronspoeder. Uit de algemene bibliografie blijkt dat de gouden toon verkregen werd door plaatsing van bladgoud achter de glazen zilverplaat, door middel van goudverf, of door middel van een medium met goudstof en bananenolie.

De catalogus van 1903 werd door Curtis gebruikt om zijn "Curt-Tones" te promoten. De catalogus illustreerde 32 verschillende beelden dewelke in een speciaal voor de orone ontworpen kader te koop geboden werden en in volgende afmetingen en prijzen verkrijgbaar waren:
Afmetingen, 8x10 inch, ingekaderd $10
11x14, ingekaderd $15
14x17, ingekaderd $30
18x22, ingekaderd $50

In een recente studie [4]  aan het Art Department van de University of Delaware, bestudeerde Richard Stenman een reeks orotone foto's uit het begin van de 20ste eeuw van verschillende auteurs. De technische analyse werd uitgevoerd door gebruikmaking van: ultraviolet fluorescence, x-ray fluorescence (XRF), Fourier-transform infrared spectroscopy (FTIR), et scanning electron microscopy coupled with energy dispersive x-ray spectroscopy (SEM-EDS).
Volgens de uitgevoerde metingen bestond de emulsielaag uit geltine en of collodium. In ieder van de bestudeerde goudlagen werd gebruik gemaakt van bronspoeder waarin koper en zink. De binding bestond uit cellulosenitraat. Deze opmerkingen komen dus overeen met de beschrijving van de brochure uit de Curtis Studio.
 
 
De orotypie

Bij de meer recente orotypie wordt gebruik gemaakt van een chemisch inerte polyester film met een gelatine-zilver emulsie in plaats van de traditionele fotografische glasplaat van weleer. Het positieve zilverbeeld wordt behandeld volgens de voorschriften van de archivale normen.
De goudtoon wordt bekomen met een medium voor vergulding dat bronspoeder bevat. De orotypie kan uitgevoerd worden in verschillende formaten van 4x5 inch tot 105x120cm
Kleinere afmetingen worden vooral gemonteerd en verlijmd op een 100% katoenpapier van 320g. Grotere formaten worden achter plexiglas, op een strakke secondaire drager gemonteerd.
------------------------------------------------------------------------
[1] www.soulcatcherstudio.com/.../curtis_cron.html
Edward S. Curtis and The North American Indian
A detailed chronological biography
 
[2] http://www.edwardcurtis.com/
Curtis wrote: "The ordinary photographic print, however good, lacks depth and translucency. We all know how beautiful are the stones and pebbles in the limpid brook of the forest, yet when we take the same iridescent pebbles from the water and dry them they are dull and lifeless; so it is with the orthodox photographic print, but in the Goldtones all the translucency is retained and they are as full of life and sparkle as an opal."
 
 
[3] Advertising brochure for the Curtis Studio, 1903.
Edward S. Curtis perfected the medium regarded as Goldtone or Orotone to the extent he eventually named these images after himself calling them "Curt-Tones". Most photographic prints are a positive image on paper. The Curt-Tone process Curtis used was created by taking a clear plate of optical glass and spread a liquid emulsion onto the surface of the plate. Curtis then projected his negative onto the glass to create a positive image. The highlights and shadows could not be seen unless there was some type of backing on the image. He mixed a combination of banana oils and bronzing powders to create a sepia or a goldtone effect, and then spread this mixture onto the dried emulsion.
[4] Icom cc.icom.museum/ Documents/ Working Group/ Photographic/ Newsletter - 01-2006.pdf

TERUG