Het platina-palladiumprocédé (Pt-Pd)

 

De platina- en palladiumzouten gebruikt in het platinaprocédé hebben een geringe lichtgevoeligheid. Er moet dus beroep gedaan worden op een reactief product dat fotogevoeliger is. IJzeroxalaat (III) is hier het meest geschikt voor.

Wanneer men een met ijzeroxalaat bestreken papiervel aan ultraviolet licht blootstelt, dan wordt het ijzerzout gereduceerd en men bekomt een vaag beeld, gevormd door het ijzeroxalaat (II). Dit ijzerzout heeft de eigenschap platinazout vermengd met het ijzerzout te ontbinden en een zwarte neerslag van platinametaal te veroorzaken zodra het papiervel in contact komt met een oxalaatoplossing (bv. kaliumoxalaat). Het platinazout wordt dus niet direct door het licht beïnvloed en zijn ontbinding is er slechts een gevolg van.

Deze transformatie gaf men, voor de goede verstandhouding, de naam van "ontwikkeling". De eliminatie van het niet ontbonden ijzerzout draagt dan ook de naam van "fixering". Dit gebeurt tegenwoordig gewoonlijk in een EDTA oplossing (Ethylene Diamine Tetra Azijnzuur tetra Natriumzout). Het resterende beeld bestaat uit fijnverdeeld platinametaal.

Platinadrukken bezitten een mat oppervlak en een zeer delicate tonaliteit. Onder de zakmicroscoop (30x) geeft het beeld de indruk op en tussen de papiervezels te liggen. De individuele partikels van de platinotypie zijn zo klein dat men, om ze te onderscheiden, beroep moet doen op de electronische microscoop.

In de karakteristieke curve van Pt-Pd papier worden de tonaliteiten meer egaal weergegeven dan in de "zilver" curve. Er ontstaat dan een beeld waarin de meest delicate details van een negatief met een opmerkelijke finesse weergegeven worden.

Het enige relatief moeilijk te vinden product is ijzeroxalaat omwille van het zeer kleine verbruik, alsook kalium chloroplatiniet, omwille van zijn prijs. Alle ingrediënten voor de platinasensibilisering zijn echter in de gespecialiseerde handel verkrijgbaar.

Men dient de aandacht te trekken op het gebruiksgevaar van de gebruikte chemicaliën. Sommige van deze producten zijn zeer corrosief en kunnen doodsgevaarlijk zijn. Andere producten zijn niet toxisch wat niet belet dat zij ook gevaar kunnen scheppen voor de gezondheid. Een goede labogewoonte bestaat erin ieder scheikundig product als gevaarlijk te beschouwen.

Het Pt-Pd procédé met manuele sensibilisering