Geplastificeerd papier, ook RC- of PE-papier In 't verleden bestonden er talloze varianten van de conventionele barietemulsie. In sommige papieren werd de barietlaag weggelaten en in andere was er al of niet een beschermlaag boven de emulsielaag.
Een moderne variant is het geplastificeerd of RC-papier (Resin Coated). Hierbij is de papierdrager aan beide zijden bekleed met een polyethyleenlaag (PE-papier). Onder de voordelen van het plasticpapier vindt men:- een vluggere behandeling dank zij de verminderde spoel- en droogtijden;
- vermits de papiervezels niet meer met vloeistof verzadigd worden tijdens de verwerking wordt de normale papiersterkte van zijn droge toestand quasi behouden tijdens en na de behandeling in de verschillende baden, zoals getoond in volgend diagram. Men merkt op dat de papiersterkte van de RC-structuur bijna totaal behouden blijft daar waar deze van het barietpapier dadelijk afneemt bij verzadiging van de papiervezels.
- door zijn speciale structuur wordt een eventuele krul of golving bijna geheel vermeden.
- de textuur van de emulsie kan in de RC-laag voorzien worden zodat bvb. het verglanzen van de print niet meer hoeft te gebeuren.
- de dunnere emulsielaag benodigt minder zilver hetgeen uit economisch oogpunt een pluspunt is doch hetgeen bij vergelijking met kwaliteitsbarietpapier een belemmering is bij het maken van de zogenaamde "fine print" met zijn rijke nuanceringen van de grijswaarden en met een diepzwart en helwit als uitersten.
Alle bovenvermelde voordelen plus een publicitaire actie maakten dat het RC-papier vlug het barietpapier van de handelsmarkt verdrong, vooral in de jran 1976 tot 1978.Als reactie werd in de wereld van de kunstfotografie een grootscheepse protestactie op touw gezet toen, in 1976, in de Verenigde Staten besloten werd de fabricatie van barietpapier stop te zetten. Deze actie die zowel in Europa als in de Verenigde Staten ontelbare aanhangers telde had tenslotte tot gevolg dat de grote papierfabricanten de beslissing namen om conventioneel barietpapier te vervaardigen zolang de vraag bestaat.
Ook in de gespecialiseerde pers van de kunstfotografie werden er grieven geformuleerd tegen het gebruik van RC-papier bij het maken van kunstwerken en van archivale documenten in 't bijzonder i.v.m. de verminderde permanentie van de RC-zilveremulsies.
Het RC-papier vertoonde in zijn relatief korte bestaansduur oxydatieproblemen van de emulsie en is zoals de meeste plastiekproducten sterk onderhevig aan een verouderingsproces dat bij blootstelling aan hevig zonnelicht brosheid van de emulsie veroorzaakt.
Hetgeen er in feite gebeurd is het volgende: gedurende de dag ontneemt het licht en de hiermee overeenkomende temperatuurssteiging door evaporatie een gedeelte van het door de emulsie geabsorbeerde natuurlijk watergehalte. Gedurende de nacht zijn het de temperatuursdaling en de energievermindering die de verloren vochtigheid opnieuw doen absorberen.
Dit veroorzaakt een reeks samentrekkingen en zwellingen van de emulsie terwijl de geplastificeerde papierdrager quasi ongevoelig is aan deze herhaalde vervormingen. Dit kant mettertijd een emulsie-afscheiding van de geplastificeerde drager tot gevolg hebben.
Men raadt af het RC-papier meer dan 4 minuten in water te baden hetgeen de adhesie tussen de verschillende lagen kan verstoren en golving aan de boorden veroorzaken. Men heeft eveneens opgemerkt dat chemische residus zich langs de boorden kunnen concentreren. Een afdoend middel hiertegen is na droging de boorden met minstens 3mm in te korten.
Andere typische problemen van geplastificeerde emulsies in kleur of zwart-wit zijn de beelderbleking en vergeling alsook het verschijnen van barsten te wijten aan de atmosferische bezoedeling.
De papierfabricanten en de fotografische opzoekingslaboratoria werken intensief om de problemen van de geplastificeerde emulsies op te lossen.
Zowel de barietemulsie als het RC-papier hebben hun plaats in de fotografie. De keuze tussen de twee in functie van de bestemming van het eindresultaat moet tenslotte aan de fotograaf overgelaten worden. Voor conserveringsdoeleinden moet in ieder geval nog altijd de voorkeur gegeven worden aan het barietpapier en zijn archivale behandeling.
BACK