De zoutdruk

 

De algemene term "zoutdruk" beschrijft een éénlagige zilverdruk, gefixeerd in natriumthiosulfaat en waarbij het zilverbeeld zich, zonder bindmiddel, tussen de papiervezels van de drager bevindt.

Het procédé werd afgeleid van de originele "photogenic drawings" van William Henry Fox Talbot (1800-1877) waarbij een, met een zoutoplossing doordrenkt, kwaliteitspapiervel lichtgevoelig gemaakt werd met zilvernitraat en, na belichting, "gefixeerd" werd met een sterke natriumchloride oplossing.
Hiermee bezat Talbot de nodige technologie om fotografische prints op papier te verwezenlijken. Het lichtgevoelige papier zwartte vlug onder daglichtbelichting. Het beeld ontstond spontaan bij de belichting, vanwaar de benaming P.O.P. (Printing-Out-Paper) of direct zwarting papier, ook zelfontwikkelend papier, in tegenstelling tot het latere D.O.P (Developing-Out-Paper) waarbij een chemische ontwikkeling nodig is om het beeld op te wekken.

Zoutbad

- natrium chloride ............................... 20 g.
- gelatine ............................................ 2 g.
- water ................................................ 1 liter
of
- natrium of ammonium chloride ......... 20 g.
- natriumcitraat ................................ 20 g.
- gelatine ............................................ 2 g.
- water ................................................ 1 liter

Men laat de gelatine zwellen in 250 ml koud water. De rest van het water wordt verwarmd op ongeveer 50°C en de zouten worden erin opgelost. De gelatineoplossing wordt ermee vermengd, en wanneer de oplossing ongeveer 25°C bereikt, is ze gebruiksklaar.

Zilverbad

A. zilvernitraat ......... 15g

water ...................... 100 ml

B. citroenzuur .......... 20 g

water ...................... 100 ml

A + B mengen in gelijke delen, bij een temperatuur >20°C, juist voor het coaten.

Het eigenlijke coaten met een platte borstel, binnne een masker; controleren of er geen plekjes overgeslagen zijn.

Drogen in volledige duisternis bij een temperatuur > 24°C.

Tweede (en/of derde) laag aanbrengen op dezelfde manier.

Behandeling

Na de belichting spoelen in water op 20°C gedurende 30 min.

3 min behandelen in een 0,4% ammoniumcitraat bad.

Zure goudchloride toonformule

Bewaaroplossing A

Ammoniumthiocyanaat ........ 5 g + gedistilleerd water (50°C) ... 250ml (laten rusten gedurende 24 u.)

Bewaaroplossing B

Goudchloride 1% oplossing ...50 ml + gedistilleerd water .... 200 ml

Werkoplossing

50 ml oplossing A + 50 ml oplossing B in 900 ml water

Tonen gedurende 3 tot 10 min.

Fixeerbad

Natriumthiosulfaat in 2,5% oplossing

Fixeren gedurende 3 tot 5 min.

Hulpfixeerbad

Kodak Hypo Clear Solution of 1% natriumsulfiet oplossing.

Behandelen gedurende 3 tot 6 min.

Spoelen en drogen zoals gewoonlijk.